Collectiebeleid

Collectiebeleid

Musea bewaren een enorme diversiteit aan collecties, van aquarellen tot mammoeten, van potscherven tot aardappelrooimachines. We bewaren deze collecties niet voor niets: we maken ze toegankelijk voor publiek, en we zorgen ervoor dat ook volgende generaties zich aan de hand van deze objecten een beeld kunnen vormen van het verleden. Maar we kunnen niet alles bewaren. Hoe zorg je voor een goede keuze? Hier vind je een stappenplan voor het maken en vastleggen van die keuzes (collectieplan) en standaardprocedures voor verwerving en afstoting.

Het onderwerp herkomstonderzoek vind je op de pagina onderzoek.

Downloads en literatuurtips

Collectie&informatie

Het is voor veel musea herkenbaar: we krijgen te veel collectie in onze musea. Depots raken overvol, gangpaden verstopt, het ontbreekt je aan mensen en middelen om goed voor alle voorwerpen te zorgen. En je vraagt je ook af of je wel alles moet bewaren. Dit niet omdat je nieuwe aanwinsten niet goed doordacht zijn aangeschaft, maar omdat je met een erfenis uit het museale verleden zit. Een erfenis verzameld in een tijd met een andere visie op wat bewaard moest worden. Hieronder allerlei tips om je collectie goed te (onder)houden!

Handreiking voor het schrijven van een collectieplan

Een collectieplan is een onmisbaar hulpmiddel bij het collectiebeheer. Het biedt inzicht in de collectie en geeft structuur en duidelijkheid bij het ontwikkelen van het collectiebeleid. Deze uitgave helpt je bij het opstellen van een collectieplan. Hierin lees je hoe je het beleid rondom het verzamelen en afstoten kunt opstellen en vastleggen. In gedrukte vorm in de webwinkel te bestellen.

Op de museale weegschaal: collectiewaardering in zes stappen

Wie bepaalt de waarde van de collectie, als de ‘expert’ anno nu niet meer gezien wordt als de enige autoriteit? Hoe waardeer je een object of een collectie als er geen vaststaande, objectieve meetbare waarde is? Hoe zorg je voor voldoende maatschappelijk draagvlak voor erfgoed in een tijd waarin de culturele sector onder druk staat? Op de museale weegschaal is een methodiek om in zes stappen waarde aan museale objecten en (deel)collecties toe te kennen. Een praktisch toepasbaar instrument, aan de praktijk getoetst voor toepassing in jouw eigen museum.

Leidraad Afstoten van Museale Objecten

De Leidraad voor het Afstoten van Museale Objecten, kortweg LAMO, heeft een stevige plaats verworven in de praktijk van het collectiebeheer door musea. De leidraad is breed geaccepteerd als professionele norm bij het selecteren en afstoten van objecten uit museale collecties. Hier lees je alles over het afstoten van collectie(onderdelen) op een verantwoorde manier. Daarnaast is er een vereenvoudigde procedure toegevoegd. Alles daarover tref je op deze site

LAMO 
NMV 2016, herzien 2020

Afstotingsdatabase

Herplaatsen is onderdeel van het proces van afstoting van objecten en dient zorgvuldig te gebeuren. Dit kan met behulp van de Leidraad voor het Afstoten van Museale Objecten. Eén van de richtlijnen uit de Leidraad is dat een museum onderzoekt of een af te stoten object herplaatst kan worden in een ander museum. Een museum kan hieraan voldoen door objecten kosteloos op de Afstotingsdatabase te plaatsen.

Bulkafstoting in musea

Het is voor veel musea herkenbaar: we krijgen te veel collectie in onze musea. Depots raken overvol, gangpaden verstopt, het ontbreekt je aan mensen en middelen om goed voor alle voorwerpen te zorgen. En je vraagt je ook af of je wel alles moet bewaren. Dit niet omdat je nieuwe aanwinsten niet goed doordacht zijn aangeschaft, maar omdat je met een erfenis uit het museale verleden zit. Een erfenis verzameld in een tijd met een andere visie op wat bewaard moest worden. In deze publicatie wordt ingegaan op de bulkafstoting: herbestemming van objecten met een lage erfgoedwaarde. Uit de pilot met twaalf deelnemende musea worden resultaten en best practices met je gedeeld, zodat je het eindelijk ook durft aan te pakken, dat overvolle depot. Het is in gedrukte vorm in de webwinkel te bestellen.

LCM en HKL, 2014

Advies Bulkafstoting Ethische Codecommissie voor Musea

Het LCM heeft de Ethische Codecommissie voor Musea advies gevraagd inzake de afstoting van voorwerpen met een lage erfgoedwaarde waarvan niet of onvoldoende duidelijk is hoe het museum deze heeft verworven (‘bulk’). Een aantal musea heeft grote groepen voorwerpen in de collectie met een lage erfgoedwaarde, die zij zouden willen afstoten. Maar omdat niet of onvoldoende duidelijk is hoe zij deze voorwerpen hebben verworven en dus ook niet met voldoende zekerheid kan worden vastgesteld of zij wel eigenaar van deze voorwerpen zijn, is dit volgens de LAMO niet toegestaan. Ben je een van die musea? Lees dan meer in het onderstaande advies.

Spectrum-N 1.0

Hoe beheren en documenteren musea hun collecties? En hoe houden ze die informatie up-to-date? Dat doen ze met SPECTRUM. Dé handleiding voor hoe je een collectie beheert, documenteert en actualiseert. Via de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed kun je na registratie de handleiding downloaden.

Spectrum-N stroomdiagram (voorbereiding) inkomend object

Naast SPECTRUM-N 1.0 zijn de procedures nu ook als stroomdiagrammen te downloaden. Hierdoor is Spectrum-N handzamer en nog makkelijker te raadplegen. Voor zaken rondom beleid en wettelijk kader verwijzen we naar 1.0. Hier vind je het stroomdiagram (voorbereiding) inkomend object.

Spectrum-N stroomdiagram verwerving

Naast SPECTRUM-N 1.0 zijn de procedures nu ook als stroomdiagrammen te downloaden. Hierdoor is Spectrum-N handzamer en nog makkelijker te raadplegen. Voor zaken rondom beleid en wettelijk kader verwijzen we naar 1.0. Hier vind je het stroomdiagram verwerving.

Spectrum-N stroomdiagram afstoting

Naast SPECTRUM-N 1.0 zijn de procedures nu ook als stroomdiagrammen te downloaden. Hierdoor is Spectrum-N handzamer en nog makkelijker te raadplegen. Voor zaken rondom beleid en wettelijk kader verwijzen we naar 1.0. Hier vind je de gehele publicatie met ook een hoofdstuk over afstoting.

Cursusaanbod

Veel provinciale erfgoedhuizen en museumconsulenten geven trainingen en cursussen op diverse gebieden. Raadpleeg voor het actuele overzicht in jouw provincie de cursuspagina.

Neem contact op met een adviseur

De consulenten van het LCM helpen je graag persoonlijk verder. Afhankelijk van de provincie waar je je bevindt vaak zelfs op kosten van de provincie! Neem contact op met uw dichtstbijzijnde consulent over de mogelijkheden.

LinkedIn

Hier vind je collega’s met wie je van gedachten kunt wisselen op het gebied van verzamelen en afstoten en Spectrum-N. LinkedIn groep Collectiewijzer.